ความหิวไม่ได้มาจากฮอร์โมนตัวเดียว รู้จัก Leptin, Ghrelin, PYY และ GLP-1
BODEsign · อ่าน 2 นาที
Human of Fit
ความหิวไม่ได้เปิดปิดด้วยฮอร์โมนตัวเดียว Ghrelin มักสูงก่อนมื้อและลดหลังอาหาร จึงเกี่ยวกับการเริ่มกิน PYY และ GLP-1 หลั่งจากลำไส้หลังอาหารและช่วยส่งสัญญาณอิ่ม ส่วน Leptin จากเนื้อเยื่อไขมันบอกภาพรวมของพลังงานสะสม มากกว่าจะเป็นปุ่มอิ่มหลังหนึ่งมื้อ
เมื่อลดน้ำหนัก Leptin อาจลด ขณะที่ Ghrelin และความหิวเพิ่ม ทำให้คุมอาหารยากขึ้น แต่ความหิวขึ้นกับการนอน ความเครียด ปริมาณอาหาร สิ่งแวดล้อม และความเคยชิน งานพบว่าฮอร์โมนลำไส้เพียงอย่างเดียวอธิบายปริมาณที่กินไม่ได้ทั้งหมด จึงไม่ควรสรุปว่าฮอร์โมนพังจากวันที่หิวมาก ให้ดูรูปแบบหลายวันและปรับแผนให้ทำต่อได้
WHY
ฮอร์โมนแต่ละตัวส่งข้อมูลคนละช่วงเวลา Ghrelin เชื่อมกับสัญญาณก่อนมื้อ PYY และ GLP-1 เพิ่มหลังอาหารและเกี่ยวกับความอิ่ม ส่วน Leptin สะท้อนพลังงานสะสมในระยะยาว สมองนำข้อมูลเหล่านี้ไปรวมกับรสชาติ ความเครียด การนอน และสิ่งแวดล้อม จึงเป็นไปได้ที่จะมีสัญญาณอิ่มแต่ยังอยากกิน หรือหิวมากขึ้นระหว่างลดน้ำหนัก โดยไม่จำเป็นต้องแปลว่าระบบใดระบบหนึ่งเสีย
HOW
แทนที่จะไล่แก้ฮอร์โมนทีละตัว ให้จดเวลาและระดับความหิวก่อนมื้อ หลังมื้อ และช่วงค่ำ 7 ถึง 14 วัน พร้อมชั่วโมงนอน ความเครียด และสิ่งที่กิน มองหารูปแบบว่าหิวมากในวันที่นอนน้อย เว้นมื้อนาน หรือคุมพลังงานเข้มเกินไปหรือไม่ แล้วปรับทีละเรื่อง เช่น ทำเวลามื้อให้สม่ำเสมอ เลือกอาหารที่อิ่มนาน และลดความเร็วของการลดน้ำหนักถ้าความหิวรบกวนชีวิต
SAFETY
อย่าซื้อผลิตภัณฑ์ที่อ้างว่ารีเซ็ต Leptin หรือกด Ghrelin จากผลการตลาดเพียงอย่างเดียว และไม่ควรตรวจฮอร์โมนเองเพื่อวินิจฉัยสาเหตุของความหิว หากความหิวหรือเบื่ออาหารเปลี่ยนฉับพลันร่วมกับน้ำหนักเปลี่ยนมาก ใจสั่น มือสั่น กระหายน้ำผิดปกติ อาเจียน หรือหมดประจำเดือน ควรพบแพทย์ ผู้ที่ใช้ยาเบาหวาน ยาลดน้ำหนัก หรือมีประวัติความผิดปกติด้านการกินไม่ควรปรับยาและแผนอาหารเอง
REFERENCE
Cummings DE และคณะ. A preprandial rise in plasma ghrelin levels suggests a role in meal initiation in humans. Diabetes. 2001. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11473029/
Batterham RL และคณะ. Gut hormone PYY(3-36) physiologically inhibits food intake. Nature. 2002. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12167864/
Flint A และคณะ. Glucagon-like peptide 1 promotes satiety and suppresses energy intake in humans. Journal of Clinical Investigation. 1998. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9449682/
Sumithran P และคณะ. Long-term persistence of hormonal adaptations to weight loss. New England Journal of Medicine. 2011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22029981/
Hengist A และคณะ. Gut-derived appetite hormones do not explain energy intake differences in humans following low-carbohydrate versus low-fat diets. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39113385/
